Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος είναι γεγονός από τη ζωή του Ιησού Χριστού, κατά το οποίο ο Χριστός, ύστερα από ανάβαση πάνω σε ένα βουνό μαζί με τους μαθητές του Πέτρο, Ιωάννη και Ιάκωβο, μεταμορφώθηκε και φωτοβολούσε με δόξα. Περιγράφεται στα Συνοπτικά Ευαγγέλια (Ματθαίος 17:1-8, Μάρκος 9:2-8, Λουκάς 9:28-36), ενώ αναφέρεται και στην Β΄ Επιστολή Πέτρου (1:16-18). Επίσης, θεωρείται ότι η αρχή του Κατά Ιωάννη Ευαγγελίου αναφέρεται σε αυτή.
Σύμφωνα με αυτές τις αναφορές, ο Ιησούς μαζί με τρεις από τους αποστόλους, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, ανέβηκαν σε ένα βουνό (το όρος της Μεταμορφώσεως, το οποίο παραδοσιακά αναγνωρίζεται ως το όρος Θαβώρ) για προσευχή. Επάνω στο βουνό οι τρεις απόστολοι έκατσαν να ξεκουραστούν και κοιμήθηκαν. Όταν ξύπνησαν είδαν τον Ιησού να φωτοβολεί με λαμπρό φως και τα ρούχα του είχαν γίνει λευκά. Μαζί του βρίσκονταν και συνομιλούσαν δύο άντρες, ο Μωυσής και ο Προφήτης Ηλίας. Στη συνέχεια τους κάλυψε νέφος και ακούστηκε μια φωνή από τον ουρανό να αναφέρει «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε», δηλαδή αυτός είναι ο γιος μου, να τον ακούτε.[2]
Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος τιμάται σε πολλές χριστιανικές εκκλησίες ως σημαντική δεσποτική γιορτή. Στην ορθόδοξη εκκλησία τιμάται στις 6 Αυγούστου κάθε χρόνου
Μεταμόρφωση του Σωτήρος αύριο και οι εκκλησίες στις αγροτικές περιοχές θα γεμίσουν σταφύλια προσφορά των πιστών προς ευλογία. Στις αγροτικές περιοχές συνηθίζεται ανήμερα της Μεταμόρφωσης να προσκομίζονται στις εκκλησίες για να ευλογηθούν με ειδική ευχή τα πρώτα σταφύλια της χρονιάς, τα οποία στη συνέχεια διανέμονται στο εκκλησίασμα. Η ευλογία των σταφυλιών κατά τη Μεταμόρφωση κατανοείται μέσα από τις θεολογικές, ανθρωπολογικές και κοσμολογικές διαστάσεις της εορτής αυτής. Ο Κύριος «ημέρας εξ» η «ωσεί ημέρας οκτώ», μετά την πρόρρηση του Πάθους Του, «εις όρος υψηλόν… μετεμορφώθη έμπροσθεν αυτών (Πέτρου, ᾿Ιακώβου και ᾿Ιωάννου), και έλαμψε το πρόσωπον αυτού ως ο ήλιος,τα δε ιμάτια αυτού εγένετο λευκά ως το φως». Αυτός είναι ο Δημιουργός του κόσμου,αλλά και ο κυρίαρχος των εσχάτων. Αυτός είναι η άμπελος «εν ουρανοίς μεν έχουσα την ρίζαν, επί γης δε τα κλήματα·άμπελος κλαδευομένη το σώμα, αλλ᾿ ου την ρίζαν· άμπελος μετά τρίτην ημέραν του κλαδευθήναι βλαστάνουσα τον βότρυντής αναστάσεως». Είναι φυσικό, λοιπόν, με τη Μεταμόρφωση του Κυρίου να φωτίζεται και νάδοξάζεται ολόκληρος ο κόσμος. Η κτίση φαιδρύνεται και αποκτά τη λαμπρότητα που είχε κατά το χρόνοτής δημιουργίας. Γι᾿ αυτόν ακριβώς το λόγο και η κτίση, ανταποκρινόμενη δοξολογικά σ᾿ αυτή τη δωρεά και την ελπίδα, αναφέρεται πρόςτό Δημιουργό της και τον ευχαριστεί, αλλά και η Εκκλησία στην πιο κατάλληλη εορτή, της Δημιουργίας και των Εσχάτων της ανανέωσης και της ελπίδας, συνηθίζει να ευλογεί τον κόσμο και τις απαρχές του, επιβεβαιώνοντας έτσι ότι η ανανέωση αρχίζει από το Θεό, περνά μέσα από τη φύση και καταλήγει στη σωτηρία του ανθρώπου. Η ευλογία των σταφυλιών, των αντιπροσωπευτικών αυτών απαρχών του κόσμου, είναι μία λειτουργική πράξη που τονίζει–ιδιαίτερα τη δοξολογική και ευχαριστιακή προσφορά της ύλης και των καρπών της γης στο Δημιουργό Θεό και κτίστη των απάντων. Πολύ περισσότερο μάλιστα, όταν ο καρπός αυτός της αμπέλου μας δίδει το κρασί, που ο Χριστός ευλόγησε στην Κανά, για να τονίσει την εν Χριστώ μεταμόρφωση του κόσμου,αλλά και μας το παρέδωσε στο Μυστικό Δείπνο, ως το στοιχείο εκείνο, που μαζί με το ψωμί, την ώρα της θείας Λειτουργίας αφθαρτοποιούνται χαρισματικά, μεταποιούμενα σε Κυριακό «σώμα και αίμα», θεία Ευχαριστία. Εκτός τούτων, η ευλογία των σταφυλιών τονίζει και την ανάγκη συνεχούς πνευματικής καρποφορίας και μεταμορφωτικής πορείας του ανθρώπου, καθόσον«οἱ τῷ ὕψει τῶν ἀρετῶν διαπρέψαντες, καὶ τῆς ἐνθέου δόξης ἀξιωθήσονται
~ Κάποιος αδελφός, στενοχωρημένος, πλησίασε τον μακαριστό Γέροντα και νυν Άγιο Εφραίμ, τον «Κατουνακιώτη» (1912–1998), και τον παρακάλεσε:
«Γέροντα, κάνε μου μια ευχή να μου φύγει η θλίψη!».
Ο Γέροντας, έβαλε τα χέρια του πάνω στο κεφάλι του και προσευχήθηκε, όπως συνήθιζε.
Κατόπιν, του είπε:
«Άκουσε παιδί μου. Αυτές τις μέρες στην προσευχή μου ο Θεός μού αποκάλυψε τον “νυμφώνα” της ψυχής μου· όπως λέει και το τροπάριο της Μεγάλης Εβδομάδας:
Και, επιπλέον, μου αποκάλυψε (ο Κύριος) και το “ένδυμα” της ψυχής μου». Το πρόσωπο του Γέροντα, ενώ έλεγε αυτά τα λόγια, ήταν χαριέστατο.
Και συνέχισε πάλι:
«Παιδί μου, παρακάλεσε τον Θεό να σου δείξει κι εσένα τον “νυμφώνα” της ψυχής σου
~ Κάποιος αδελφός, στενοχωρημένος, πλησίασε τον μακαριστό Γέροντα και νυν Άγιο Εφραίμ, τον «Κατουνακιώτη» (1912–1998), και τον παρακάλεσε:
«Γέροντα, κάνε μου μια ευχή να μου φύγει η θλίψη!».
Ο Γέροντας, έβαλε τα χέρια του πάνω στο κεφάλι του και προσευχήθηκε, όπως συνήθιζε.
Κατόπιν, του είπε:
«Άκουσε παιδί μου. Αυτές τις μέρες στην προσευχή μου ο Θεός μού αποκάλυψε τον “νυμφώνα” της ψυχής μου· όπως λέει και το τροπάριο της Μεγάλης Εβδομάδας:
~ Ήταν κάποτε ένας άνθρωπος ευλαβής που ωνομαζόταν Αγαθόνικος. Αυτός είχε διδαχθή, ακόμη από την παιδική του ηλικία, να λέγη μπροστά στην εικόνα της Παναγίας, τον ύμνο αυτό:
«Θεοτόκε, Παρθένε, χαίρε Κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά σού.Ευλογημένη, συ εν γυναιξί και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου. Ότι Σωτήρα έτεκες, των ψυχών ημών».
Αργότερα έκανε μια ζωή με πολλές φροντίδες και έλεγε σπανιώτερα αυτόν τον ύμνο της Κυρίας Θεοτόκου. Κατόπιν σιγά σιγά έπαυσε να τον λέγη.
Ο Θεός όμως, ο Οποίος δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού, έστειλε στο σπίτι του έναν ερημίτη από την Θηβαΐδα για να τον ελέγξη διότι εξέχασε αυτόν τον ύμνο της Κυρίας Θεοτόκου. Ο Αγαθόνικος απήντησε στον ερημίτη μοναχό ότι έπαυσε να τον λέγη, διότι, παρότι τον έλεγε για πολλά χρόνια, όμως δεν ευρήκε καμμία ωφέλεια.
Τότε ο ερημίτης του είπε: «Φέρε στον νου σου τυφλέ και αχάριστε, πόσες φορές σε εβοήθησε αυτή η δοξολογική προσευχή και σε έσωσε από διάφορους πειρασμούς!
Θυμήσου, όταν ήσουν ακόμη παιδί, πως λυτρώθηκες από πνιγμό κατά ένα θαυμαστό τρόπο! Ενθυμήσου, όταν σε εκτύπησαν πολλοί γείτονες σε μία λακκούβα που είχες πέσει κι όμως έμεινες ατραυμάτιστος! Θυμήσου ακόμη, όταν ταξίδευες κάποτε με κάποιον φίλον σου, επέσατε και οι δυό σας από την καρότσα!
Αυτός έσπασε το πόδι του και συ δεν έπαθες τίποτε. Δεν γνωρίζεις ότι ο φίλος σου είναι κάτω αδύνατος από μία ασθένεια, ενώ εσύ είσαι υγιής και δεν αισθάνεσαι κανένα πόνο;
Καί, όταν του έφερε στην μνήμη όλα αυτά τα θαυμαστά έργα, στο τέλος του είπε: «Να ξέρης ότι όλες αυτές οι δυστυχίες και ατυχίες που ήλθαν στην ζωήν σου, απομακρύνθηκαν από την θεία Σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου, χάρις στην μικρή σου αυτή δοξολογική προσευχή, την οποίαν έλεγες κάθε ημέρα ενώπιόν της. Δώσε λοιπόν προσοχή και συνέχιζε να προσεύχεσαι και στο μέλλον με την προσευχή αυτή και η Μητέρα του Κυρίου μας δεν θα σε εγκαταλείψη ποτέ». Έτσι κατάλαβε ο Αγαθόνικος και δεν άφησε πάλι αυτή την προσευχή.
Ούτε εμείς να μην αφήνουμε να περνά μία ημέρα χωρίς να προσευχηθούμε μ᾿ αυτή την προσευχή μπροστά στην Κυρία Θεοτόκο κι έτσι θα φυλαγώμεθα από πολλές δοκιμασίες και πειρασμούς στην ζωή μας.
Όλο αυτό το πολυετές, επίπονο και καρποφόρο έργο του, σφραγίστηκε με την εκλογή του ως Μητροπολίτου Αργολίδος στις 18 Νοεμβρίου 1985 και την χειροτονία του στις 23/11/1985 στον Μητροπολιτικό Ι.Ν. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Αθηνών. Στα 28 περίπου χρόνια της ποιμαντορίας του επάνδρωσε τις ενορίες με άξιους κληρικούς και τα μοναστήρια με «θείω ζήλω πεπυρωμένους» μοναχούς και μοναχές. Πάντα νήστευε και προσευχόταν πριν την χειροτονία κάποιου νέου κληρικού. Στήριζε την Ιεραποστολή στη Σερβία, στην Κορέα, στην Αφρική και ιδιαιτέρως την Ιερά Μητρόπολη Μουάνζα Τανζανίας, όπου Μητροπολίτης είναι το πνευματικό του τέκνο, ο Σεβασμιώτατος κ. Ιερώνυμος από την Ουγκάντα. Ίδρυσε εκκλησιαστικό βιβλιοπωλείο, εκκλησιαστικό Ραδιοφωνικό Σταθμό, έκτισε τον Ιερό Ναό του πολιούχου του Ναυπλίου, του Αγίου Αναστασίου, βρήκε και επανέφερε τα Ιερά Λείψανα του Αγίου Πέτρου Άργους. Ίδρυσε Ησυχαστήρια στα Νερά Αχλαδοκάμπου την ανδρώα Ιερά Μονή της Παναγίας του Ακαθίστου και στο Κιβέρι τη γυναικεία Ιερά Μονή, της Αγίας Μακρίνας. Εγκαινίασε ναούς, καλλιέργησε τη Βυζαντινή Αγιογραφία και Μουσική, τύπωσε σύγχρονα κατηχητικά βοηθήματα, οργάνωσε τη διακονία της νεότητας με συνέδρια και αθλητικές δραστηριότητες, πλησίασε με αγάπη τόσο τους νέους όσο και τους ηλικιωμένους, μερίμνησε για τους ορθοδόξους αλλοδαπούς παραχωρώντας τους ναό για Την τέλεση των ιερών Ακολουθιών και καλλιέργησε πνεύμα αγάπης, προσευχής και άσκησης στο ποίμνιό του.
Βραβεύτηκε με διακρίσεις από διάφορα Πατριαρχεία και Εκκλησίες, από συλλόγους και οργανώσεις. Όλα, όμως, αυτά τα θεωρούσε σκύβαλα. Αναπαυόταν να ταξιδεύει στο αγαπημένο του Άγιον Όρος και στα Πανάγια προσκυνήματα στην Αγία Γή των Ιεροσολύμων.
Μετέτρεψε το ταπεινό Επισκοπείο του σε φρούριο προσευχής, φτιάχνοντας το εκκλησάκι της Παναγίας της Πορταΐτισσας και του Αγίου Πέτρου Άργους· και με το κομποσχοίνι, το Ευαγγέλιο, το Ψαλτήρι και τους Χαιρετισμούς της Θεοτόκου για όπλα του επέλυε τα προβλήματα της Μητροπόλεως. Στις περιοδείες – επισκέψεις, μέσα στο αυτοκίνητο συνέχιζε αδιάλειπτα την προσευχή είτε λέγοντας τους Χαιρετισμούς είτε τη νοερά προσευχή. Ταπεινός, διακριτικός, διορατικός, άνθρωπος αγάπης.
Στην Αργολίδα τελείωσε την επίγεια αποστολή του. Λίγες μόνο στιγμές μετά την παραίτησή του είπε: «θα μου μείνει η αγάπη, του λαού· τίποτε δεν κράτησα για τον εαυτό μου, όλα τα προσέφερα στην Εκκλησία».
Στα 81 του χρόνια έφυγε την επομένη του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, ημέρα που ο ίδιος είχε προείπει σε δύο συνεπισκόπους του, καθαρός από κάθε σπίλο ή ρυτίδα. Ήταν 26 Μαρτίου 2013, στις 7:10 το πρωί, όταν ο ουρανός αποκτούσε έναν νέο πολίτη και η γη έναν νέο μεσίτη στον Θρόνο του Τριαδικού Θεού.
Του Μακαριστού Μητροπολίτου Αργολίδος Ιακώβου έστω αιωνία η, μνήμη!
Μνημονεύετε Των Ηγουμένων Υμών, Οίτινες Ελάλησαν Υμίν Τον Λόγον Του Θεού(Εβραίους 13, 7)
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Αργολίδος κυρός Ιάκωβος ο Β’, υπηρέτησε ως ιεροκήρυξ την Ιερά Μητρόπολη Άρτης επί τρεις περίπου δεκαετίες (1960- 1985) κοντά στον άγιο Ποιμενάρχη μας, τον μακαριστό Ιγνάτιο τον Γ΄. Ήλθε από το Αμαρούσιο Αττικής στην Άρτα, κάνοντας υπακοή στον άγιο Πνευματικό του, αείμνηστο π. Αθανάσιο Χαμακιώτη.
Η προσφορά του υπήρξε μεγάλη, θεοφιλής και θαυμαστή. Καταγεγραμμένη ανεξίτηλα στις συνειδήσεις και στις καρδιές όλων μας. Προσφορά καλής ομολογίας και μαρτυρίας πίστεως, έμπρακτης αγάπης και εκκλησιαστικής διακονίας.
Ο π. Ιάκωβος – έτσι τον προσφωνούμε μέχρι και σήμερα – ήταν μια δυναμική, χαρισματική και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Άνθρωπος του Θεού, ευλογημένος και αγιασμένος. Μορφή πατερική και ασκητική, φιλομόναχος με ορθόδοξο φρόνημα, προσήλωση στην παράδοση, έντονη λειτουργική και μυστηριακή ζωή, αυστηρή νηστεία και αδιάλειπτη προσευχή. Ακούραστος και βαθύς μελετητής της Αγίας Γραφής -Παλαιάς και Καινής Διαθήκης- των πατερικών και ασκητικών συγγραμμάτων, αλλά και πολλών βιβλίων ιστορίας, ψυχολογίας και λογοτεχνίας. Διέθετε οξεία αντίληψη και ισχυρή μνήμη, ευχέρεια και γλυκύτητα λόγου, ρητορική ικανότητα και σαγηνευτική δύναμη. Επιβλητικός και αγέρωχος, αυστηρός και δυναμικός, αλλά και απλός και καλοσυνάτος. Κληρικός σεμνός και ταπεινός. Αληθινός ιερέας του Υψίστου. Υπέροχος διάκονος της Εκκλησίας. Μέγας ιεραπόστολος. Με απέραντη αγάπη και προσφορά προς τον άνθρωπο. Με συγκινητικό ενδιαφέρον για τα παιδιά και τους νέους.
Αναφέρομαι επιγραμματικά στις βασικές δραστηριότητες της εδώ ιερατικής του διακονίας.
Ανέλαβε αμέσως τη διεύθυνση του Οικοτροφείου Αρρένων κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες. Αγωνίστηκε για την ανακαίνιση και επέκταση του κτιρίου. Έμεινε και εκείνος στον ίδιο χώρο, κάνοντας συχνά και τον νοσοκόμο και τον μάγειρα. Ο ίδιος πρωτοστάτησε από τον πρώτο, μάλιστα, χρόνο της ελεύσεώς του για τη λειτουργία του Γηροκομείου μας. Μεγάλη η συμβολή του για την κατασκευή νέου κτιρίου για οικοτροφείο θηλέων, με αίθουσα διαλέξεων και τη λειτουργία μονίμου εκθέσεως χριστιανικού βιβλίου. Το κτίριο έχει μετατραπεί πλέον σε ένα σύγχρονο και όμορφο Πνευματικό Κέντρο.
Έκανε περιοδείες σε όλα τα χωριά βαδίζοντας πολλά χιλιόμετρα την ημέρα, για να επισκεφθεί δυο και τρία χωριά, με Λειτουργίες, Εσπερινούς, Παρακλήσεις, κηρύγματα. Κάθε Κυριακή καθιέρωσε εσπερινό κήρυγμα στον Μητροπολιτικό Ναό. Εβδομαδιαίες συνάξεις επιστημόνων με μελέτη της Αγίας Γραφής. Επισκέψεις και ομιλίες σε όλα τα Σχολεία, καθώς και μαθητικές Θείες Λειτουργίες. Ανώτερο Κατηχητικό Σχολείο. Εξομολόγηση σε όλα τα Σχολεία, με την βοήθεια ομάδος κληρικών. Ομάδες αγάπης από κυρίες και μαθητές Γυμνασίου για επισκέψεις και βοήθεια των ασθενών του Νοσοκομείου και γενικώτερη προνοιακή στήριξη των αδυνάτων. Εθελοντική ομάδα φίλων της εξωτερικής ιεραποστολής, με σημαντική βοήθεια προς τις Εκκλησίες Αφρικής, Ιεροσολύμων, Κορέας.
Συγκινητική η αγάπη του για τα παιδιά και τους νέους. Γι’ αυτό και λειτούργησε Κατασκηνώσεις από την πρώτη χρονιά. Το έτος 1968 έκαμε τη θεμελίωση δύο μονίμων εγκαταστάσεων, στην ελατόφυτη ορεινή περιοχή, για την εξυπηρέτηση περισσοτέρων παιδιών. Με τις ευχές του, καθώς και του μακαριστού Ποιμενάρχου μας Ιγνατίου, οι Κατασκηνώσεις τελειοποιήθηκαν και έγιναν δυο πανέμορφα κέντρα, για την καλή παραθέριση, ψυχαγωγία και πνευματική καλλιέπεια των παιδιών μας.
Το έτος 1985, η χάρις του Παναγάθου Θεού τον ανέδειξε Μητροπολίτη και ποιμένα της Ιεράς Μητροπόλεως Αργολίδος, όπου συνέχισε να εργάζεται με το ίδιο ουσιαστικό πνεύμα, με ζήλο και αυταπάρνηση, προς τον καταρτισμό των πιστών.
Έλεγε συχνά ο ίδιος: «Μοιράστηκα την ιερατική μου διακονία με την Μητρόπολη, Άρτας και Αργολίδας. Και στην Άρτα και στο Άργος έδωσα όλη μου την καρδιά. Βεβαίως έκανα και λάθη. Ποτέ όμως από κακή πρόθεση. Εργάστηκα πάντοτε με αγάπη προς την Εκκλησία. Δεν ξέρω πως θα τα αξιολογήσει ο Θεός. Να προσεύχεσθε να βρώ έλεος την ημέρα της κρίσεως…».
Εμείς πιστεύουμε ότι, με τις πρεσβείες της Παναγίας, που τόσο πολύ εσέβετο και αγαπούσε, σίγουρα ευρίσκεται εν Χώρα ζώντων, μετά των Δικαίων και των Αγίων, στη μόνιμη και αιώνια Πατρίδα μας, στη Βασιλεία του Θεού.
Θερμά τον παρακαλούμε να εύχεται και να προσεύχεται για μας, που τόσο πολύ τον αγαπήσαμε, ανταποκρινόμενοι φυσικά στη μεγάλη προφορά της δικής του αληθινής και θυσιαστικής αγάπης